Từ dấu mốc được chấp thuận hoạt động giao nhận hàng hóa “trong nước và quốc tế” năm 1996, T&M Forwarding đã khởi đầu hành trình của một doanh nghiệp tư nhân Việt Nam tiên phong trong lĩnh vực giao nhận quốc tế. Ba thập kỷ sau, từ những tuyến vận tải và bộ chứng từ fax–telex đầu tiên, đơn vị tiếp tục phát triển cùng tiến trình hội nhập của Việt Nam, hướng tới mô hình logistics thông minh, xanh và kết nối sâu hơn với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Ngày 25/6/1996, T&M Forwarding ra đời trong một giai đoạn đặc biệt của nền kinh tế Việt Nam. Đất nước vừa gia nhập ASEAN chưa đầy một năm, thương mại quốc tế bắt đầu mở ra những cơ hội mới, nhưng hoạt động giao nhận vận tải vẫn là một lĩnh vực còn rất mới đối với khu vực doanh nghiệp tư nhân.

Khi ấy, theo ông Đào Trọng Khoa, Nhà sáng lập -Tổng giám đốc Công ty, trên giấy phép kinh doanh của phần lớn doanh nghiệp tư nhân, phạm vi hoạt động thường chỉ dừng ở những cụm từ khá thận trọng: giao nhận hàng hóa trong nước, vận tải hàng hóa trong nước, đóng gói hàng hóa trong nước hoặc thuê hộ kho bãi.

Công ty TNHH Giao nhận Biển Đông, tiền thân của T&M Forwarding, lại không muốn dừng ở thị trường nội địa. Những người sáng lập tin rằng doanh nghiệp tư nhân Việt Nam có thể tham gia tổ chức vận chuyển hàng hóa quốc tế, xây dựng quan hệ với đại lý nước ngoài và từng bước trở thành một mắt xích chuyên nghiệp trong mạng lưới logistics toàn cầu.

Đó không chỉ là một lựa chọn kinh doanh. Đó là niềm tin sớm vào năng lực hội nhập của doanh nghiệp tư nhân Việt Nam.

Một dòng chấp thuận mở ra cánh cửa quốc tế

Sau nhiều nỗ lực, Công ty TNHH Giao nhận Biển Đông nhận được văn bản do Thứ trưởng Bộ Giao thông vận tải Bùi Văn Sướng ký, cho phép thực hiện hoạt động đại lý giao nhận, xếp dỡ, bảo quản và vận chuyển hàng hóa “trong nước và quốc tế” bằng các phương thức vận tải.

Dòng chữ “trong nước và quốc tế” trên văn bản ấy có ý nghĩa đặc biệt với một doanh nghiệp tư nhân mới thành lập. Nó mở ra cơ sở để T&M bước vào lĩnh vực giao nhận quốc tế bằng năng lực tổ chức, sự chính xác của chứng từ và uy tín với đối tác, thay vì chỉ giới hạn trong các dịch vụ nội địa.

Từ đó, T&M thuộc lớp doanh nghiệp tư nhân sớm tham gia hoạt động giao nhận vận tải quốc tế tại Việt Nam. Sự tiên phong của doanh nghiệp không nằm ở một danh xưng, mà ở quyết định đi vào một lĩnh vực đòi hỏi nhiều năng lực mới khi phần lớn doanh nghiệp tư nhân còn đang tìm chỗ đứng trong thị trường trong nước.

Những lô hàng đầu tiên vì thế không chỉ là những hợp đồng thương mại thông thường. Đó là bài kiểm tra về năng lực tổ chức, độ chính xác của chứng từ, khả năng phối hợp với đại lý nước ngoài và bản lĩnh của một doanh nghiệp Việt Nam mới bước vào cuộc chơi toàn cầu.

Những ngày fax, telex và những lô hàng đầu tiên

Những năm 1990, giao dịch với đối tác quốc tế chủ yếu dựa vào điện thoại, telex và fax. Một lô hàng lẻ được gom tại Việt Nam, chuyển qua Singapore rồi tiếp tục đến nhiều điểm đến khác nhau trên thế giới có thể đi kèm bộ chứng từ dày 50–60 trang.

Người làm giao nhận thời kỳ ấy vẫn nhớ cảm giác đứng cạnh máy fax, chờ từng trang chứng từ được truyền đi. Chỉ cần đường truyền gián đoạn giữa chừng, cả bộ hồ sơ có thể phải gửi lại từ đầu. Trong điều kiện còn thiếu thốn về công cụ, mỗi lần hoàn tất chứng từ, kết nối được với đại lý và bảo đảm lô hàng đi đúng hành trình đều là kết quả của sự cẩn trọng, kiên trì và tinh thần chịu trách nhiệm.

Đó cũng là giai đoạn T&M tự xây những nền móng đầu tiên: mở rộng quan hệ với đại lý quốc tế, tổ chức các tuyến vận tải, phát triển dịch vụ gom hàng lẻ và học cách vận hành theo những chuẩn mực của thương mại xuyên biên giới.

Từ các tuyến hàng lẻ, vận tải biển, hàng không đến khai báo hải quan, kho bãi và các dịch vụ logistics tích hợp, T&M từng bước phát triển cùng sự trưởng thành của thương mại Việt Nam. Doanh nghiệp không chỉ mở rộng phạm vi dịch vụ, mà còn tích lũy kinh nghiệm điều phối nhiều bên tham gia trong một hành trình hàng hóa.

Mở tuyến Việt Nam – Nga qua Hamburg

Một trong những dấu mốc thể hiện rõ tinh thần đó là việc T&M tiên phong tổ chức tuyến vận chuyển hàng hóa từ Việt Nam sang Nga qua Hamburg.

Hàng hóa từ Việt Nam được kết nối qua Hamburg, sau đó tiếp tục vận chuyển bằng xe tải tới Moscow theo cơ chế TIR Carnet. Chặng đường bộ đi qua biên giới ngoài của Liên minh châu Âu, vào Belarus trước khi tiếp tục đến Nga, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa vận tải quốc tế, quá cảnh hải quan, chứng từ và mạng lưới đại lý tại nhiều quốc gia.

Trong điều kiện hạ tầng thông tin và công cụ theo dõi hành trình còn hạn chế, đây không chỉ là một tuyến dịch vụ mới. Đó là phép thử về khả năng tổ chức vận tải đa phương thức xuyên biên giới: làm thế nào để hàng hóa đi liền mạch qua nhiều chặng, chứng từ được xử lý đúng và các bên trong chuỗi phối hợp đủ chặt chẽ để bảo đảm cam kết với khách hàng.

Việc mở tuyến Việt Nam – Nga qua Hamburg cho thấy cách T&M tiếp cận thị trường từ những ngày đầu: không chờ mô hình có sẵn, mà chủ động tìm phương án vận chuyển phù hợp với nhu cầu thực tế của khách hàng. Tinh thần ấy tiếp tục theo doanh nghiệp trong những chặng phát triển sau này.

Đi trước trong chuẩn hóa vận hành

Năm 2004, T&M đưa nền tảng CargoWise vào quản lý hoạt động logistics, khi công nghệ quản trị tích hợp còn chưa phổ biến tại doanh nghiệp logistics Việt Nam.

Đây không chỉ là một quyết định đầu tư phần mềm. Một nền tảng vận hành chung đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn hóa dữ liệu, quy trình xử lý công việc và trách nhiệm giữa các bộ phận. Nó cũng tạo điều kiện để các hoạt động giao nhận, hải quan, vận tải, kho bãi, kế toán và chứng từ có thể được quản lý tập trung hơn.

Trong logistics, công nghệ không tự tạo ra chất lượng dịch vụ. Nhưng công nghệ giúp doanh nghiệp có cái nhìn đầy đủ và kịp thời hơn về vận hành: lô hàng đang ở đâu, chứng từ đang được xử lý đến bước nào, chi phí phát sinh ở khâu nào và khách hàng cần được phản hồi ra sao.

Từ đó, doanh nghiệp có thể từng bước chuyển từ cách làm dựa nhiều vào kinh nghiệm cá nhân sang quản trị dựa trên dữ liệu và quy trình. Đây là nền tảng để T&M tiếp tục phát triển trong một thị trường logistics ngày càng đòi hỏi tính minh bạch, tốc độ và khả năng phối hợp xuyên biên giới.

Ba thập kỷ cùng Việt Nam hội nhập

Ba mươi năm qua cũng là giai đoạn Việt Nam chuyển mình mạnh mẽ: từ một nền kinh tế mới mở cửa sang một nền kinh tế có độ hội nhập sâu, với hàng hóa hiện diện ngày càng rộng hơn trên thị trường quốc tế và doanh nghiệp tham gia ngày càng nhiều hơn vào các chuỗi sản xuất, thương mại, phân phối toàn cầu.

Nhưng hội nhập không chỉ là mở rộng thị trường hay gia tăng kim ngạch. Thách thức lớn hơn là làm thế nào để doanh nghiệp Việt Nam nâng vị trí của mình trong chuỗi cung ứng, làm chủ tốt hơn dữ liệu, tiêu chuẩn, chất lượng dịch vụ và các khâu tạo giá trị.

Trong bối cảnh đó, vai trò của logistics cũng thay đổi. Doanh nghiệp không chỉ cần tổ chức vận chuyển an toàn và đúng lịch trình, mà còn phải đáp ứng các yêu cầu cao hơn về minh bạch dữ liệu, tuân thủ, khả năng dự báo rủi ro, phát thải và trải nghiệm khách hàng.

Đặc biệt, thương mại điện tử xuyên biên giới đang mở ra một không gian phát triển mới cho hàng hóa Việt Nam. Với doanh nghiệp vừa và nhỏ, nhà sản xuất, thương hiệu nội địa hay nhà bán hàng số, logistics không chỉ là đưa hàng ra khỏi cảng hoặc sân bay. Đó còn là bài toán tích hợp đơn hàng, chứng từ, khai báo, hoàn tất đơn hàng, quản lý hàng hoàn, giao chặng cuối và tối ưu chi phí ở thị trường đích.

Đây là một trong những hướng T&M đang tiếp tục đầu tư, cùng với việc nâng cao năng lực dữ liệu, thúc đẩy chứng từ điện tử, phát triển các giải pháp hỗ trợ xuất khẩu và mở rộng kết nối với hệ sinh thái logistics quốc tế.

Chặng đường mới: thông minh hơn, xanh hơn, thực chất hơn

Ở tuổi 30, T&M định hướng phát triển theo mô hình Smart, Green Forwarder: ứng dụng công nghệ sâu hơn vào quản trị và vận hành; từng bước lồng ghép các yêu cầu phát triển xanh; đồng thời nâng cao năng lực hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế.

Định hướng này chỉ thực sự có ý nghĩa khi được chuyển thành kết quả cụ thể: thời gian xử lý được rút ngắn, dữ liệu minh bạch hơn, chứng từ giảm bớt thao tác thủ công, rủi ro được kiểm soát tốt hơn và khách hàng có thêm khả năng chủ động trong chuỗi cung ứng.

Theo ông Đào Trọng Khoa, Nhà sáng lập T&M Forwarding, khát vọng của doanh nghiệp sau ba thập kỷ vẫn là kết nối hàng hóa và doanh nghiệp Việt Nam với thế giới. Nhưng trong bối cảnh mới, cách làm phải khác: số hóa hơn, xanh hơn, thông minh hơn và tạo ra giá trị thực chất hơn cho khách hàng.

“Ba mươi năm trước, T&M bắt đầu với khát vọng kết nối doanh nghiệp Việt Nam với thế giới. Hôm nay, trong một bối cảnh mới, khát vọng đó không thay đổi, nhưng cách làm phải mới hơn, xanh hơn, số hóa hơn và thông minh hơn. Chúng tôi muốn T&M tiếp tục là một doanh nghiệp tiên phong, nhưng sự tiên phong hôm nay phải tạo ra giá trị thực chất cho khách hàng, cho ngành logistics và cho năng lực cạnh tranh của Việt Nam.”

Hành trình phát triển của T&M cũng gắn với quá trình mở rộng vai trò của người sáng lập từ phạm vi doanh nghiệp sang cộng đồng ngành. Ông Đào Trọng Khoa hiện là Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) và Phó Chủ tịch Liên đoàn các Hiệp hội Giao nhận Vận tải Quốc tế (FIATA). Từ vị trí đó, những kinh nghiệm tích lũy trong thực tiễn doanh nghiệp tiếp tục được chuyển hóa thành các hoạt động thúc đẩy kết nối quốc tế, chuyển đổi số, phát triển bền vững và nâng cao vị thế của logistics Việt Nam.

Cột mốc 30 năm của T&M cũng trùng với tiến trình Việt Nam mở cửa, hội nhập và từng bước khẳng định vị thế trong thương mại toàn cầu. Từ dòng chấp thuận “trong nước và quốc tế” năm 1996 đến những hành lang vận tải, nền tảng dữ liệu và chuẩn mực vận hành mới hôm nay, T&M đang đi qua một hành trình cùng nhịp với sự trưởng thành của logistics Việt Nam.

Chặng đường tiếp theo của doanh nghiệp sẽ được đo bằng khả năng chuyển hóa kinh nghiệm tích lũy trong ba thập kỷ thành năng lực mới: tổ chức vận hành hiệu quả hơn, kết nối quốc tế sâu hơn, quản trị minh bạch hơn và hỗ trợ hàng hóa Việt Nam tiếp cận thị trường thế giới một cách chủ động, cạnh tranh và bền vững hơn.

Thanh Hải – VP VLA