Tham dự FIATA HQ Meeting 2026 tại Geneva, Hiệp hội Doanh nghiệp Dịch vụ Logistics Việt Nam (VLA) đã đưa ra kiến nghị quan trọng về việc sớm phê chuẩn UNCITRAL Negotiable Cargo Documents Convention – bước đi then chốt nhằm tháo gỡ “điểm nghẽn pháp lý” cho chứng từ điện tử và thúc đẩy triển khai vận đơn điện tử đa phương thức (eFBL) tại Việt Nam.
FIATA HQ Meeting 2026 quy tụ cộng đồng giao nhận vận tải quốc tế nhằm thảo luận các giải pháp thúc đẩy thương mại thông suốt trong kỷ nguyên số, trong đó nổi bật là việc hoàn thiện khung pháp lý cho chứng từ điện tử – yếu tố nền tảng của logistics hiện đại.
Phiên chuyên đề “Unlocking Seamless Multimodal Trade in the Digital Age: the new NCD Convention” đã làm rõ vai trò của Công ước NCD trong việc thiết lập một chuẩn mực pháp lý toàn cầu cho chứng từ vận tải có thể chuyển nhượng dưới dạng điện tử – điều kiện tiên quyết để triển khai các công cụ như eFBL trên quy mô quốc tế.
VLA kiến nghị Việt Nam sớm tham gia Công ước NCD
Tại phiên thảo luận chuyên đề “Thúc đẩy thương mại đa phương thức thông suốt trong kỷ nguyên số: Công ước NCD mới” (Unlocking Seamless Multimodal Trade in the Digital Age: the new NCD Convention), Chủ tịch VLA – Ông Đào Trọng Khoa đã chia sẻ góc nhìn từ thực tiễn Việt Nam, đồng thời nhấn mạnh vai trò then chốt của Công ước NCD trong việc tạo điều kiện pháp lý cho vận đơn điện tử đa phương thức (eFBL).
Đại diện VLA đánh giá cao những khuyến nghị kịp thời và thiết thực của FIATA và Ban Tư vấn về các vấn đề pháp lý (Advisory Body on Legal Matters – ABLM) nhằm hỗ trợ doanh nghiệp giao nhận vận tải ứng phó với các gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu, điển hình như khủng hoảng tại eo biển Hormuz. Các hướng dẫn đã được VLA chủ động cập nhật và phổ biến rộng rãi tới cộng đồng hội viên nhằm tăng cường khả năng thích ứng trước biến động địa chính trị và thương mại quốc tế.
Song song đó, VLA tiếp tục thúc đẩy việc áp dụng vận đơn điện tử FIATA đa phương thức (eFBL) như một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả giao dịch thương mại. Tuy nhiên, theo VLA, khung pháp lý hiện hành tại Việt Nam chưa hoàn toàn sẵn sàng cho việc triển khai eFBL do Bộ luật Hàng hải chưa quy định cụ thể về chứng từ vận tải điện tử có thể chuyển nhượng, cho dù Luật Giao dịch điện tử có thể được xem là cơ sở pháp lý tạm thời, tuy nhiên mức độ chắc chắn và khả năng chấp nhận trong thực tiễn vẫn còn hạn chế.
Trong bối cảnh đó, Công ước NCD được đánh giá là giải pháp quan trọng giúp thúc đẩy việc công nhận về mặt pháp lý đối với chứng từ vận tải điện tử. VLA bày tỏ kỳ vọng Việt Nam có thể trở thành một trong những quốc gia đầu tiên phê chuẩn Công ước – lý tưởng là nằm trong nhóm 20 quốc gia đầu tiên thực hiện ký kết tại Accra vào tháng 10 tới – qua đó gửi đi tín hiệu mạnh mẽ về cam kết thúc đẩy thương mại số và hiện đại hóa khung pháp lý logistics. Bởi, việc thúc đẩy phê chuẩn Công ước NCD không chỉ là một bước đi pháp lý, mà còn là đòn bẩy chiến lược giúp Việt Nam bắt kịp xu thế thương mại số toàn cầu. “Nếu eFBL là công cụ, thì NCD chính là “hành lang pháp lý” để công cụ đó vận hành hiệu quả và được công nhận trên phạm vi quốc tế” Ông Khoa nhấn mạnh.
NCD – tháo gỡ điểm nghẽn pháp lý cho chứng từ điện tử
Tại phiên họp, Ông James Hookham, Tổng Thư ký và Giám đốc Global Shippers Forum (GSF), cũng nhấn mạnh rằng Công ước NCD không nhằm thay thế các khung pháp lý hiện hành mà tập trung giải quyết những điểm nghẽn cốt lõi trong việc triển khai chứng từ điện tử. Quan điểm này hoàn toàn tương đồng với định hướng mà VLA đã và đang trao đổi với các cơ quan quản lý nhà nước tại Việt Nam.
Theo Luật sư, Phó Tổng Thư ký VLA Ngô Khắc Lễ, khác với nhiều công ước quốc tế trước đây, Công ước NCD không áp đặt một chế độ pháp lý mới mang tính thay thế, cũng không buộc các quốc gia phải thay đổi ngay lập tức các thông lệ thương mại hiện hành. Thay vào đó, Công ước tập trung giải quyết vấn đề pháp lý tồn tại lâu nay liên quan đến địa vị pháp lý của chứng từ hàng hóa có thể chuyển nhượng, đặc biệt trong môi trường điện tử và trong vận tải đa phương thức – lĩnh vực vốn đòi hỏi mức độ tin cậy cao về quyền sở hữu và chuyển giao chứng từ.
Việc hoàn thiện cơ sở pháp lý cho chứng từ điện tử không chỉ giúp giảm chi phí, rút ngắn thời gian xử lý mà còn nâng cao tính minh bạch, khả năng truy xuất dữ liệu và kết nối hệ thống giữa các bên trong chuỗi cung ứng.
VLA đồng hành cùng doanh nghiệp thúc đẩy thương mại số
Việc tham gia FIATA HQ Meeting 2026 và tích cực đóng góp ý kiến về Công ước NCD cho thấy cam kết mạnh mẽ của VLA trong việc hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp logistics Việt Nam thích ứng với xu hướng số hóa toàn cầu.
Trong thời gian tới, VLA sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan quản lý, tổ chức quốc tế và cộng đồng doanh nghiệp nhằm thúc đẩy việc nghiên cứu, phổ biến và tiến tới phê chuẩn Công ước NCD, qua đó tạo nền tảng pháp lý thuận lợi cho việc triển khai eFBL và các chứng từ điện tử khác trong giao nhận vận tải đa phương thức.
Đây được xem là bước đi quan trọng giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp logistics Việt Nam, đồng thời góp phần thúc đẩy thương mại quốc tế minh bạch, hiệu quả và bền vững trong kỷ nguyên số.
