Gã khổng lồ thương mại điện tử Amazon đang đưa toàn bộ hệ sinh thái logistics tích hợp ra thị trường, hướng tới mô hình “AWS của chuỗi cung ứng”, mở rộng từ fulfillment sang dịch vụ end-to-end cho mọi doanh nghiệp.

Amazon đã chính thức ra mắt Amazon Supply Chain Services (ASCS) — một nền tảng chuỗi cung ứng tích hợp, cho phép doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp hệ thống logistics toàn cầu vốn được xây dựng trong gần ba thập kỷ.

Động thái này được định vị như bước đi tiếp theo sau thành công của Amazon Web Services (AWS), với mục tiêu thương mại hóa hạ tầng nội bộ quy mô lớn thành dịch vụ cung cấp cho thị trường rộng hơn.

Từ hệ thống nội bộ đến dịch vụ toàn cầu

Trong hơn 20 năm, Amazon đã đầu tư xây dựng một hệ thống chuỗi cung ứng phức tạp và hiệu quả bậc nhất thế giới, bao phủ từ mạng lưới vận tải đa phương thức (đường hàng không, đường bộ, đường biển), đến các trung tâm hoàn tất đơn hàng xử lý hàng triệu đơn mỗi ngày, và hệ thống giao hàng chặng cuối hoạt động xuyên suốt cả tuần.

Ban đầu, hệ thống này phục vụ nội bộ, sau đó mở cho các nhà bán hàng trên nền tảng Amazon. Hiện nay, Amazon tiếp tục mở rộng cho mọi loại hình doanh nghiệp, kể cả các doanh nghiệp không bán hàng trên marketplace của hãng.

Theo ông Peter Larsen, Phó Chủ tịch Amazon Supply Chain Services, đây là bước tiến nhằm đưa toàn bộ năng lực chuỗi cung ứng đã được kiểm chứng qua nhiều thập kỷ đến với mọi doanh nghiệp.

Chính thức trở thành “siêu 3PL”

Việc tích hợp toàn bộ dịch vụ logistics vào một nền tảng thống nhất đã đưa Amazon chính thức trở thành một nhà cung cấp dịch vụ logistics bên thứ ba (3PL), cạnh tranh trực tiếp với các tập đoàn lớn như DSV, DHL Group và Kuehne + Nagel.

Theo Armstrong & Associates, thị trường 3PL toàn cầu có quy mô hơn 1.300 tỷ USD, và Amazon đã trở thành công ty 3PL lớn nhất thế giới xét theo doanh thu logistics năm 2025, đạt khoảng 172 tỷ USD từ dịch vụ dành cho bên thứ ba.

Đáng chú ý, cách đây một thập kỷ, Amazon thậm chí chưa nằm trong top 10 của thị trường này.

Từ FBA đến chuỗi cung ứng end-to-end

Mô hình này không hoàn toàn mới. Trong hơn 20 năm, dịch vụ Fulfillment by Amazon (FBA) đã cho phép các nhà bán hàng tận dụng năng lực kho bãi, đóng gói và giao hàng của Amazon, với hơn 80 tỷ sản phẩm được xử lý thông qua hệ thống này.

Tuy nhiên, logistics không dừng lại ở khâu hoàn tất đơn hàng (fulfillment). Các khâu trước đó như vận chuyển nguyên liệu, thông quan, lưu kho và phân phối đa kênh vẫn tồn tại nhiều điểm nghẽn.

Vì vậy, ASCS được thiết kế để giải quyết bài toán này bằng cách số hóa và đồng bộ toàn bộ chuỗi cung ứng, đồng thời ứng dụng AI để dự báo nhu cầu và tối ưu hàng tồn kho. Kết quả ban đầu cho thấy, các doanh nghiệp sử dụng giải pháp end-to-end của Amazon ghi nhận mức tăng trưởng doanh số lên tới gần 20% – một con số đủ sức thuyết phục để hãng mở rộng mô hình ra thị trường rộng lớn hơn. 

Ông Todd Bairstow, nhà sáng lập Finer Form, cho biết Amazon đã tạo giá trị ở mọi khâu trong chuỗi cung ứng của họ – từ logistics xuyên biên giới đến lưu kho và giao hàng – giúp tiết kiệm chi phí, giảm độ phức tạp vận hành và cho phép doanh nghiệp tập trung vào xây dựng thương hiệu.

Nền tảng tích hợp toàn diện

ASCS cung cấp các nhóm dịch vụ chính:

• Vận tải (Freight): Kết nối đường biển, hàng không, đường bộ và đường sắt, đi kèm dịch vụ thông quan và theo dõi lô hàng theo thời gian thực.
• Phân phối & hoàn tất đơn hàng (fulfillment): Cho phép doanh nghiệp lưu trữ và phân bổ hàng hóa gần thị trường tiêu thụ, đồng thời xử lý đơn hàng trên nhiều kênh bán hàng khác nhau của doanh nghiệp.
• Giao hàng chặng cuối: Đảm bảo tốc độ giao hàng từ 2–5 ngày, hoạt động liên tục 7 ngày/tuần, với khả năng theo dõi xuyên suốt hành trình.

Hệ thống này cho phép doanh nghiệp xử lý đơn hàng từ nhiều nền tảng khác nhau, bao gồm cả các nền tảng cạnh tranh với Amazon như Walmart, Shein, Shopify hay TikTok.

Ứng dụng thực tế: từ B2C đến B2B

Amazon cho biết nền tảng mới không chỉ phục vụ thương mại điện tử mà còn mở rộng sang các chuỗi cung ứng B2B.

Một số doanh nghiệp đã triển khai:

• Procter & Gamble: vận chuyển nguyên liệu đến nhà máy
• 3M: phân phối hàng hóa toàn cầu
• Lands’ End: Hoàn tất đơn hàng đa kênh (không chỉ trên sàn Amazon)
• American Eagle, Aerie: sử dụng dịch vụ giao hàng chặng cuối

Ông Andrew McLean, CEO Lands’ End, cho biết việc tận dụng ASCS giúp doanh nghiệp đưa hàng hóa đến gần khách hàng hơn, từ đó tăng tốc độ giao hàng và duy trì sự ổn định trong vận hành, đặc biệt vào mùa cao điểm.

Xu hướng thuê ngoài logistics tiếp tục tăng

Trong hai thập kỷ qua, ngày càng nhiều doanh nghiệp lựa chọn thuê ngoài logistics nhằm kiểm soát chi phí và giảm thiểu rủi ro gián đoạn chuỗi cung ứng.

Theo Armstrong & Associates, khoảng 94% doanh nghiệp Fortune 500 (Top 500 doanh nghiệp lớn nhất) tại Mỹ hiện đang hợp tác với ít nhất một nhà cung cấp 3PL, tăng mạnh so với mức 72% năm 2006.

Xu hướng này cũng được thúc đẩy bởi kỳ vọng ngày càng cao của khách hàng đối với tốc độ giao hàng, đặc biệt sau khi Amazon thiết lập tiêu chuẩn giao hàng hai ngày cho khách hàng Prime.

Tốc độ giao hàng và trải nghiệm khách hàng

Theo các chuyên gia trong ngành, tốc độ giao hàng có tác động trực tiếp đến hành vi tiêu dùng.

Ông Daniel Stanton, nhà sáng lập Mr. Supply Chain, cho rằng: việc rút ngắn thời gian giao hàng có thể thúc đẩy nhu cầu mua sắm, và dịch vụ mới của Amazon có tiềm năng giúp các doanh nghiệp đạt được mức dịch vụ mà thị trường hiện đã quen kỳ vọng.

Vấn đề dữ liệu và niềm tin thị trường

Bên cạnh cơ hội, việc thuê ngoài logistics cũng đặt ra các câu hỏi về bảo mật dữ liệu. Amazon từng bị cáo buộc sử dụng dữ liệu không công khai của nhà bán hàng để cạnh tranh, nhưng công ty đã phủ nhận các cáo buộc này.

Amazon cho biết họ kiểm soát chặt chẽ quyền truy cập dữ liệu và không cho phép sử dụng dữ liệu từ khách hàng dịch vụ chuỗi cung ứng để phục vụ hoạt động thương mại điện tử.

Theo đại diện công ty, việc hàng trăm nghìn nhà bán hàng vẫn sử dụng dịch vụ logistics của Amazon cho các kênh ngoài nền tảng là minh chứng cho mức độ tin tưởng của thị trường.

Theo Amazon News và The Wall Street Journal.